Κυριακή, Απριλίου 27, 2014

Καρχαρίας Παπαφαταούλας vs Ζαχαρία Παπαντωνίου

Η «Προσευχή του ταπεινού» και η παρωδία του Βάρναλη


Καρχαρίας Παπαφαταούλας vs Ζαχαρία Παπαντωνίου

του Νίκου Σαραντάκου
Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Έργο του Γιώργου Μαυροΐδη
Ζαχαρίας Παπαντωνίου. Έργο του Γιώργου Μαυροΐδη

Μια ειδική κατηγορία της σατιρικής ποίησης είναι η παρωδία, η σατιρική μίμηση του ύφους ενός ποιητή ή ενός συγκεκριμένου ποιήματός του, είτε για να επικριθεί ο ποιητής είτε, συχνότερα, για να σχολιαστεί σατιρικά η επικαιρότητα. Στις δεκαετίες του 1950 και του 1960, που η (έμμετρη) ποίηση είχε μεγαλύτερη θέση στη ζωή μας, η Αυγή φιλοξενούσε καθημερινά ένα στιχούργημα στην πρώτη σελίδα της, το οποίο κάποτε παρωδούσε κάποιο γνωστό ποίημα, του Καβάφη, ας πούμε, ή του Βάρναλη, για να σατιρίσει γεγονότα της επικαιρότητας, π.χ. την αναχώρηση του Καραμανλή από την Ελλάδα το 1963 ή την αποστασία του 1965.
Φυσικά, η αξία της παρωδίας εξαρτάται και από το ποιητικό μέγεθος όχι μόνο του παρωδού αλλά και του παρωδούμενου. Όταν και οι δυο είναι μάστορες, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι απολαυστικό και να αντέξει στο χρόνο, σε αντίθεση με τις παρωδίες της σειράς, που προορίζονται να ξεχαστούν. Μια τέτοια παρωδία θα παρουσιάσω σήμερα — θα δούμε πώς παρώδησε ο Κώστας Βάρναλης την «Προσευχή του ταπεινού» του Ζαχαρία Παπαντωνίου.
Sarantakos 2Το ποίημα παραμένει και σήμερα γνωστό, αλλά στην εποχή του είχε κάνει πάταγο. Πράγματι, το εκδοτικό γεγονός των Χριστουγέννων του 1931 ήταν η κυκλοφορία της ποιητικής συλλογής Θεία δώρα του Ζαχαρία Παπαντωνίου. Το βιβλίο δέχτηκε διθυραμβικές κριτικές από τον Τύπο, επαινέθηκε δημόσια από πολιτικούς αρχηγούς όπως ο Αλέξ. Παπαναστασίου ή ο Γ. Καφαντάρης, αλλά είχε και εμπορική επιτυχία (όχι πάντοτε αυθόρμητη: γράφτηκε ότι η Εθνική Τράπεζα αγόρασε 2.000 αντίτυπα!) Αμέσως ξεχώρισε ένα ποίημα, «Η προσευχή του ταπεινού». Όχι άδικα:



*ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ  ΠΑΡΟΜΟΙΑ  ΑΝΑΡΤΗΣΗ , ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΑΜΕ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟ BLOG ΜΑΣ=>gerontakos: ΕΠΙΚΑΙΡΟΙ ΣΤΙΧΟΙ

Δεν υπάρχουν σχόλια: