Τρίτη, Ιανουαρίου 16, 2018

Αφιέρωμα στο Εβραϊκό Oλοκαύτωμα από την Εθνική Βιβλιοθήκη


Αφιέρωμα στο εβραϊκό Oλοκαύτωμα με τίτλο: «Tο Oλοκαύτωμα του Eλληνικού και του Eυρωπαϊκού Eβραϊσμού» οργανώνει η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος.
Το αφιέρωμα θα πραγματοποιηθεί από το Σάββατο 20 Ιανουαρίου έως την Τρίτη 30 Ιανουαρίου 2018 στις νέες εγκαταστάσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος και εντάσσεται στο πλαίσιο των Eκδηλώσεων Λόγου που πραγματοποιούνται με την αποκλειστική ευθύνη της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Τις εκδηλώσεις επιμελείται ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
Για έντεκα ημέρες, το κοινό καλείται, μέσα από εκθέσεις τεκμηρίων και βιβλίων, ομιλίες, κινηματογραφικές προβολές και συναυλίες, να αναμετρηθεί ηθικά, για άλλη μια φορά, με το γεγονός του Ολοκαυτώματος που συγκλόνισε τον 20ό αιώνα.
Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Ακολουθεί αναλυτικά το πρόγραμμα εκδηλώσεων:

Σάββατο 20.1 έως Τρίτη 30.1
Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, 1941–44.
Προσωπικές Μαρτυρίες: Περιοδεύουσα έκθεση τεκμηρίων του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος και έκθεση βιβλίων από τις συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, με μαρτυρίες Ελλήνων Εβραίων που επέζησαν.
Αναγνωστήριο Πύργου Βιβλίων της ΕΒΕ, 2ος όροφος, ώρα: 09:00 - 21:00.
Η έκθεση του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος (ΕΜΕ) στο χεύει στην πολύπλευρη παρου σίαση των τραγικών γεγονότων της περιόδου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με έμφαση στον διωγμό των Ελλήνων Εβραίων. Αντλεί υλικό κυρίως από τα σχετικά αρχεία και τις συλ λογές του ΕΜΕ και αποτελεί προϊόν διαρκούς έρευνας και επεξεργασίας. Έχει εμπλουτιστεί με προσωπικές ιστορίες ανθρώ πων που έζησαν από διαφορετική σκοπιά, θέση, ιδιότητα ή και τύχη τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και το Ολοκαύτωμα. Οι μαρτυρίες των ανθρώπων αυτών μεταφέρουν στον επισκέπτη το κλίμα της εποχής, τις δυσκολίες και τα διλήμματα που αντιμετώ πισαν και τις αποφάσεις ζωής ή θανάτου που κλήθηκαν να πάρουν.
Σάββατο 20.1 έως Τρίτη 30.1
Συνεχής προβολή των ντοκυμαντέρ Συναγωνιστής: Έλληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση του Ντάβιντ Γαβριηλίδη και Το Tραγούδι της Zωής του Τώνη Λυκουρέση.
Aίθουσα Πολλαπλών Χρήσεων 1 (113), ισόγειο της ΕΒΕ, ώρα: 09:00 - 21:00.
Για τη δημιουργία του Συναγωνιστή,ντοκυμαντέρ του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, αξιοποιήθηκαν 17 βιντεοσκοπημένες προφορικές μαρτυρίες ανδρών και γυναικών, από διάφορες εβραϊκές κοινότητες της χώρας, που συμμετείχαν στην Εθνική Αντίσταση. Ο Ντάβιντ Γαβριηλίδης, δημιούργησε ένα ψηφιδωτό αφηγήσεων που παρακολουθούν τη δύσκολη όσο και συναρπαστική διαδρομή των Εβραίων αγωνιστών: την απόδραση από τα γκέτο, την έξοδο στο βουνό, τις κακουχίες, την αλληλεγγύη και τις σκληρές μάχες που οι περισσότεροι από αυτούς έδωσαν, εναντίον των κατοχικών στρατευμάτων, ως αντάρτες. Ο Συναγωνιστής καταγράφει εξομολογήσεις ανθρώπων που, ενώ δεν βρέθηκαν ποτέ στον ίδιο χώρο, συνομιλούν πάντα ως συναγωνιστές.
Ο Τώνης Λυκουρέσης στο ντοκυμαντέρ Το Τραγούδι της Ζωής καταγράφει την ιστορία της διάσωσης ολόκληρης της εβραϊκής κοινότητας (275 ψυχές) της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Ζακύνθου. Το γεγονός αυτό είναι μοναδικό σε όλη την Ευρώπη. Ο συνδυασμός πολυετούς έρευνας και προσωπικού ενδιαφέροντος οδήγησε σε ένα συγκινητικό κινηματογραφικό μάθημα αλληλεγγύης, ανιδιοτελούς προσφοράς, αγάπης και ευγνωμοσύνης.
Σάββατο 20.1 και Τετάρτη 24.1
Προβολή του ντοκυμαντέρ Θα Πέσει η Νύχτα του Αντρέ Σίνγκερ.
Αίθουσα Πύργου Βιβλίων, ισόγειο της ΕΒΕ, ώρα: 19:00.
Όταν οι βρετανικές, σοβιετικές και αμερικανικές δυνάμεις απελευθέρωσαν τους φυλακισμένους στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης το 1945, ο στρατός και οι εικονολήπτες των «Επικαίρων» κατέγραψαν τις φρικιαστικές εικόνες με τις οποίες ήρθαν αντιμέτωποι. Τμήματα του υλικού αυτού μαζί με παράλληλα γυρίσματα χρησιμοποίησεο Σίντνεϊ Μπέρνσταϊν του Υπουργείου Πληροφοριών της βρετανικής κυβέρνησης και η ομάδα του, μεταξύ των οποίων ο σκηνοθέτης Άλφρεντ Χίτσκοκ, για να δημιουργήσουν ένα επώδυνο ντοκυμαντέρμε τίτλο: «Γερμανικά Στρατόπεδα Συγκέντρωσης - Πραγματική Έρευνα». Όμως, για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας το ντοκυμαντέρ δεν προβλήθηκε ποτέ.
Το 2008, ο Αντρέ Σίνγκερ, διάσημος ντοκυμεντερίστας, βασιζόμενος κατά κύριο λόγο στην ξεχασμένη ταινία του Μπερνστάιν και προσθέτοντας ο ίδιος υλικό από ανθρώπους που έζησαν στα γυρίσματα της τότε ταινίας αλλά και επιζώντες των στρατοπέδων θα δημιουργήσει το συγκλονιστικό ντοκυμαντέρ, Θα πέσει η νύχτα, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις φρικαλεότητες της εποχής.
Κυριακή 21.1
Προβολή του ντοκυμαντέρ Shoah του Κλωντ Λανζμάν.
Αίθουσα Πύργου Βιβλίων, ισόγειο της ΕΒΕ, ώρα: 12:00.
Το ντοκυμαντέρ του Shoah του Κλωντ Λανζμάν είναι χωρίς αμφιβολία το συγκλονιστικότερο μέχρι τώρα κινηματογραφικό έργο για την εξόντωση των Εβραίων από τους Γερμανούς ναζί και τους συνεργάτες τους. Έχει ως αφετηρία την ιδέα ότι το ακραία αποτρόπαιο δεν εικονίζεται. Πώς να κάνεις εικόνα τον θάνατο στους θαλάμους αερίων; Αποτελείται λοιπόν από μαρτυρίες Εβραίων που επέζησαν, ναζί που εργάστηκαν για την άψογη πραγματοποίηση της εξόντωσης, και άλλων συγκαιρινών.
Σάββατο 27.1
Κεντρική εκδήλωση για τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.
Αίθουσα Πύργου Βιβλίων, ισόγειο της ΕΒΕ, ώρα: 19:30.
Ομιλία: Σταύρος Ζουμπουλάκης, Πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
Προβολή του ντοκυμαντέρ Νύχτα και Καταχνιά (1956) του Αλαίν Ρεναί.
Μουσική: Ρωμανιώτικοι Ύμνοι και Τραγούδια. Tραγούδι: Μάρκος Μπαττίνος / Kιθάρα: Σάκης Νεγρίν / Βιολί: Θοδωρής Λυκουρόπουλος.
Το ντοκυμαντέρ Νύχτα και Καταχνιά του Αλαίν Ρεναί οφείλει τον τίτλο του στο όνομα που έδιναν οι ναζί στους εκτοπισμένους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, που ήθελαν να σκεπάσουν με λήθη και καταχνιά τη μοίρα τους. Αποτυπώνει τη γνώση που είχαμε για τα στρατόπεδα την εποχή εκείνη, η οποία βεβαίως έχει έκτοτε και εμπλουτιστεί και αλλάξει. Προβλήθηκε στο φεστιβάλ Καννών αλλά, κατόπιν πιέσεως της Γερμανίας, εκτός διαγωνισμού. Αξίζει να σημειωθεί ότι το κείμενο του Ζαν Καιρόλ, Γάλλου αντιστασιακού που επέζησε από το Μαουτχάουζεν, το μετέφρασε, στη γερμανική βερσιόν της ταινίας, ο μεγάλος ποιητής Πάουλ Τσέλαν.
Κυριακή 28.1
Συναυλία Wiegala, μουσική από τα ναζιστικά στρατόπεδα. Συνδιοργάνωση με την Εθνική Λυρική Σκηνή.
Αίθουσα Χορωδίας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ώρα: 17:00 - 18.10. Διάρκεια: 1:10'
Βίκτωρ Ούλμαν (1898–1944): Σονάτα για πιάνο αρ. 6, έργο 49. Πιάνο: Βίκυ Στυλιανού.
Ίλσε Βέμπερ (1903–1944): Παιδικά Τραγούδια. Σαξόφωνο: Guido de Flaviis / Βιολόνε-Βιέλα: Δημήτρης Τίγκας / Νέι: Αχιλλέας Τίγκας / Φωνή: Αναστασία Κότσαλη.
Περιορισμένος αριθμός θέσεων. Eίσοδος ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας, τα οποία θα διανέμονται δύο ώρες πριν την έναρξη της εκδήλωσης από τα ταμεία της ΕΛΣ.

Ο συνθέτης Βίκτωρ Ούλμαν γεννήθηκε την Πρωτοχρονιά του 1898 από γονείς εβραϊκής καταγωγής, που είχαν ασπαστεί τον καθολικισμό πριν από τη γέννησή του. Το 1942 συνελήφθη και κλείστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης της Τερεζίν, όπου λόγω των ειδικών συνθηκών εξακολούθησε να συνθέτει. Το 1944 μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Άουσβιτς–Μπίρκεναου, όπου δολοφονήθηκε στους θαλάμους αερίων. Το δημιουργικό του έργο περιλαμβάνει συνθέσεις κάθε είδους συμφωνίες: κοντσέρτα, χορωδιακά έργα, όπερες, τραγούδια και έργα μουσικής δωματίου.
Η γερμανο-εβραϊκής καταγωγής, ποιήτρια και συνθέτιδα Ίλσε Βέμπερ παρέμεινε έγκλειστη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Τερεζίν για δύο χρόνια, ως νυχτερινή νοσοκόμα του στρατοπέδου. Συνδέθηκε ιδιαίτερα με τα μικρά παιδιά για τα οποία έγραφε και συνέθετε. Μέσα στις ναΐφ φόρμες, τις οποίες «έντυνε» με την ευαίσθητη λυρική φωνή της, φρόντιζε να κρύβει τη σπαραχτική αλήθεια της καθημερινότητας των παιδιών στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, καθώς τους ψιθύριζε λεπταίσθητες μελωδίες.
Πηγή: kathimerini.gr

Η κοινωνία-μπιντές και η μικροαστικοποίηση της αριστερής συνείδησης

Αποτέλεσμα εικόνας για Μάριος ΧάκκαςΜάριος  Χάκκας (1931-1972)

Ο μπιντές

 (διήγημα)

Είχαμε φαγωθεί μέσα μας χωρίς να το πάρουμε είδηση. Εκείνη η λουξ τουαλέτα με τον ιππόκαμπο στα πλακάκια οικόσημο, μια πάπια και γύρω παπάκια, κύκνους και παραδείσια ψάρια, νιπτήρα, λεκάνη, μπανιέρα, μπιντές, παραμπιντές, όλα απαστράπτοντα, είχανε παίξει το ρόλο τους ύπουλα, σκάψανε μέσα βαθιά μας τερμίτες, όπως το σαράκι το ξύλο, και τώρα νιώθαμε κούφιοι.
Θυμάμαι όταν ήρθα από την επαρχία για πρώτη φορά στην Αθήνα και νοίκιασα ένα δωμάτιο χωρίς καμπινέ. Υπήρχε βέβαια ένας πρόχειρος καμπινές στην αυλή, αλλά έπρεπε να κατέβεις μια κατασκότεινη ξύλινη σκάλα που έτριζε και σήκωνε τον κόσμο στο πόδι. Ένα βράδυ που έβρεχε και μ' έπιασε κόψιμο, τα 'κανα σε μια εφημερίδα, κι αφού τα πακετάρισα ωραία, ώς και κορδελάκι με φιόγκο τους έβαλα, πηγαίνοντας πρωί πρωί στη δουλειά, τ' άφησα στη μέση του δρόμου. Θα θυμόσαστε βέβαια πόσα τέτοια πακέτα συναντούσατε τότε στους δρόμους. Μερικοί τα κλοτσούσαν για να μαντέψουν το περιεχόμενο. Λέγεται πως κάποιος το πήγε στην αστυνομία χωρίς να τ' ανοίξει και ζήταγε εύρετρα. Ε, ένα τέτοιο πακέτο έφτιαξα κάποτε κι εγώ, κι ακόμη τώρα που το θυμάμαι μετά τόσα χρόνια μου έρχονται γέλια.
Εκείνο τον καιρό ήμουν ένας κεφάτος άνθρωπος με λίγες ανάγκες. Ξυριζόμουν μόνο δυο φορές τη βδομάδα, όποτε είχα ραντεβού στο βουναλάκι με μια κοπέλα, που όλο βιαζόταν να γυρίσει στο σπίτι. Όλο σκαστή ήταν κι είχε αυστηρό αδερφό, νοοτροπία σισιλιάνου. Την παντρεύτηκα κι εγώ. Τί να έκανα; Παρά να τρώει μπερντάχι κάθε φορά που αργούσε. Άλλωστε, αυτός είναι ο προορισμός του ανθρώπου, έτσι τουλάχιστον λέγεται. Πάντως, μ' αυτά και μ' αυτά, βρέθηκα μ' όλα τα κουμπιά μου γερά, είναι κι αυτό ένα όφελος, είναι κι αυτό μια ασφάλεια. Τί σιδερωμένα πουκάμισα τον πρώτο καιρό, τί καθαρές αλλαξές, γυαλισμένα παπούτσια, στο καντίνι που λένε.
Είχε και δικό της σπιτάκι, ένα μόνο δωμάτιο, αλλά μεγάλη αυλή, και σιγά σιγά με τις οικονομίες μας, χτίσαμε κουζίνα κι άλλα δωμάτια. Γενικά προοδέψαμε. Πήραμε ψυγείο, πλυντήριο κι η ζωή γινόταν όλο και πιο άνετη.
Μόνο στον καμπινέ καθυστερήσαμε. Στο βάθος της αυλής μέσα σε μια παραγκούλα ήταν μια τούρκικη λεκάνη που με ανάγκαζε κάθε πρωί να κάθομαι στο κότσι, αν κι αυτό ήταν μια καλή άσκηση όπως δε συνήθιζα να κάνω γυμναστική. Στην παραγκούλα υπήρχε κι ένα τενεκεδένιο βρυσάκι που το γέμιζα κάθε πρωί και πλενόμουν. Μπάνιο στη σκάφη. Το Σαββατόβραδο άρχιζε η περιπέτεια. Μ' έχωνε η γυναίκα στη σκάφη κι έτριβε μέχρι γδάρσιμο. Ας είναι.
Συνέχιζα να προοδεύω. Βοηθός λογιστού ακόμα ξεχρέωνα την κρεβατοκάμαρα, βαρύ έπιπλο με κομοδινάκια κι απάνω αμπαζούρ, σιέλ στο δικό μου, ροζ στης κυράς. Έπειτα έγινα κανονικός λογιστής, τότε που πήραμε κι εκείνο το οικοπεδάκι με δόσεις. Φυτέψαμε μάλιστα και δυο τρία δέντρα που πήγαινα στις αρχές, μετά από επιμονή της γυναίκας μου, κάθε Κυριακή και τα πότιζα. Κατόπιν ξεράθηκαν κι αυτά, πολλές οι δουλειές, αρχιλογιστής πια, γερός ο μιστός και σε λίγα χρόνια ήταν το σπίτι κομπλέ, πλην τουαλέτας. Έμενε σαν επιστέγασμα μιας προσπάθειας είκοσι χρόνων.
«Κάποτε θα 'ρθει και της τουαλέτας η ώρα», έλεγα στη γυναίκα μου που με γκρίνιαζε πάντα, παραπονιόταν πως έρχεται κανένας επισκέπτης, θέλει να πάει προς νερού του και πέφτουν τα μούτρα της. Κι άλλωστε, τί ήταν πια ο καμπινές εδώ που φτάσαμε; Η ουρά του γαϊδάρου. Κι όπως όλα τα πράγματα που σιάχνονται μια φορά στη ζωή μας βάζομε τα δυνατά μας να γίνουν όσο πιο πολύ μερακλίδικα, έτσι και στην τουαλέτα πήρα όλα τα μέτρα μου για να σιάξω κάτι το ωραίον: Έβαλα πλακάκια πανάκριβα που σχημάτιζαν ένα παράξενο σύνολο με παραστάσεις διάφορες έτσι που να νιώθω ευχάριστα σε τούτο το χώρο, όλα τ' απαραίτητα είδη υγιεινής, φυσικά και μπιντέ.
Τ' άλλα είδη δε με πειράξανε. Κομμάτια να γίνει. Έχουν μια χρησιμότητα κι ύστερα στην ηλικία που βρισκόμαστε τώρα ας απολαύσουμε και μεις κάτι. Μόνο ο μπιντές μού την έδωσε και πήρε μπάλα και τ' άλλα. Ο μπιντές. Γιατί, όπως είμαι δυσκοίλιος και τον είχα μπροστά μου για ώρα, μου φάνηκε να με κοροϊδεύει με κείνο το μακρουλό πρόσωπό του, το 'να μάτι μπλε τ' άλλο κόκκινο, τριγωνικά πάνω στο μέτωπο και πεταμένα ίδια βατράχου, το στόμα του καταβόθρα που ρουφούσε τα πάντα με κείνο τον ξαφνικό ρόγχο τελειώνοντας το νερό, σα να μουρμούριζε: Είδες πώς σε κατάντησα; Θυμάσαι όταν πρωτόρθες από το χωριό τί λεβέντης που ήσουνα; Πώς έμπλεξες, κακομοίρη μου, έτσι, μια ζωή — ένα σπίτι; Εγώ είμαι το βραβείο μετά από είκοσι χρόνια δουλειά. Για να πλένεσαι από κάτω. Είδες που σε έφερα;
Με είχανε βάλει στο ζυγό είκοσι ολόκληρα χρόνια με τη θέλησή μου (αυτό είναι το χειρότερο), για να καταλήξω εδώ μπροστά σε μια σειρά άχρηστα πράγματα, κατά τη γνώμη μου, ή που κι αν είναι χρήσιμα, π' ανάθεμά τα, δεν αξίζουν όσο αυτή η υπόθεση που λέγεται ζωή και νιάτα. Τα καλύτερα χρόνια τα σπατάλησα σαν το μερμήγκι κουβαλώντας και σιάχνοντας αυτό το κολόσπιτο, οικοδομώντας τελικά αυτόν τον μπιντέ, είκοσι χρόνια μου κατάπιε η καταβόθρα του, κι εγώ τώρα έχω μείνει στιμμένο λεμόνι, σταφιδιασμένο πρόσωπο, για ένα μπιντέ.
Με τέτοιες σκέψεις τράβηξα το καζανάκι και μετά πήγα στο παράθυρο ν' αναπνεύσω λιγάκι, ν' ακούσω τον ήχο της πόλης. Από παντού ερχόταν ένας παράξενος θόρυβος. Δεν ήταν ο γνωστός θόρυβος απ' τ' αυτοκίνητα. Άλλου είδους αυτός: Ένα επίμονο πλατς-πλατς σκέπαζε κάθε άλλη βοή. Έστησα το αυτί και κατάλαβα. Όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής είχε μεταβληθεί σ' ένα απέραντο μπιντέ κι είχαμε καθίσει όλοι επάνω και πλενόμασταν, πλενόμασταν, πλενόμασταν, ενώ εκατοντάδες χιλιάδες καζανάκια χύνοντας καταρράκτες νερού, χαιρετούσαν την πρόοδό μας.
[πηγή: Μάριος Χάκκας, Άπαντα, Κέδρος, Αθήνα 1978, σ. 259-263] 

Αποτέλεσμα εικόνας για Μάριος Χάκκας

*Μάριος Χάκκας: οι εξαιρετικές στιγμές της ελληνικής λογοτεχνίας

*Μάριος Χάκκας - Βικιπαίδεια

.*:BiblioNet : Χάκκας, Μάριος
Αποτέλεσμα εικόνας για Μάριος Χάκκας


Περιοδικό
Νέα Πορεία
Μουχάγιερ Χρήστος Μάριος Χάκκας: ψηφίδες και ίχνη της ιδεολογικής του πορείας Τόμος 36 Τεύχη 422-424 67-73 1990

Τα σπουδαία "τίποτα"

Αποτέλεσμα εικόνας για Wislawa Szymborska 
Βισλάβα Σιμπόρσκα  
(Wislawa Szymborska) 
(1923-2012)
 Πολωνέζα ποιήτρια, Νόμπελ Λογοτεχνίας 1996
 1
 Τίποτα δεν είναι δώρο
             
Τίποτα δεν είναι δώρο, όλα βασίζονται στο δάνειο.
Πνίγομαι στα χρέη ως στ’ αυτιά μου.
Θα πρέπει να πληρώσω για τον εαυτό μου
με τον εαυτό μου,
να παραιτηθώ απ’ τη ζωή μου για τη ζωή μου.
                                   
Να πως έχουν κανονίσει τη συμφωνία:
μπορώ να επανακτήσω την καρδιά,
το συκώτι επίσης
και το κάθε μου δάχτυλο στο χέρι και στο πόδι.
                                      
Πολύ αργά για ν’ ακυρώσω τους όρους,
τα χρέη μου θα ξεπληρωθούν
και θα με γδύσουν απ’ το δέρμα μου
ή, για την ακρίβεια, θα με γδάρουν.
                                       
Κυκλοφορώ στον πλανήτη μας
σ’ έναν συνωστισμό από άλλους χρεώστες.
Μερικοί είναι σαμαρωμένοι το φορτίο
της εξόφλησης για τις φτερούγες τους.
Άλλοι, θέλοντας και μη,
έχουν να δώσουν λογαριασμό
για το κάθε φύλλο τους.
                          
Κάθε ιστός μέσα μας βρίσκεται
στη στήλη ης χρέωσης.
Ούτε ένα πλοκάμι ή ένα βλαστάρι
πρόκειται να διατηρηθεί.
                               
Η απογραφή, μ’ άπειρες λεπτομέρειες,
υποδηλώνει ότι θ’ απομείνουμε
όχι μόνο μ’ άδεια χέρια
αλλά ακόμα και χωρίς χέρια.
                   
Δεν μπορώ να θυμηθώ
που, πότε και γιατί
επέτρεψα σε κάποιον ν’ ανοίξει
αυτόν τον λογαριασμό στ’ όνομα μου.
                     
Αποκαλούμε τη διαμαρτυρία για όλ’ αυτά
ψυχή.
Και είναι το μόνο κονδύλι
που απουσιάζει απ’ τη λίστα. 

Ποίημα από το βιβλίο «Μια ποιητική διαδρομή», 
με  μεταφράσεις ποιημάτων από τον Βασίλη Καραβίτη, 
από τις Εκδόσεις Σοκόλη (2003)

2

Τίποτα δυο φορές


Αποτέλεσμα εικόνας για Wislawa Szymborska


Τίποτα δεν μπορεί ποτέ να συμβεί δύο φορές
Αποτέλεσμα, το θλιβερό γεγονός
ότι φτάνουμε εδώ απροετοίμαστοι
και φεύγουμε χωρίς τη δυνατότητα ν’ αποχτήσουμε πείρα.

Ακόμα κι αν δεν υπάρχει κανένας περισσότερο αδαής,
κι αν είσαι ο χειρότερος μαθητής του πλανήτη,
δεν μπορείς να επαναλάβεις την τάξη το καλοκαίρι:
αυτή η σειρά μαθημάτων προσφέρεται μόνο μια φορά.

Καμιά μέρα δεν αντιγράφει την προηγούμενη,
δυο νύχτες δεν θα διδάξουν τι είναι ευδαιμονία
με τον ίδιο τρόπο επακριβώς,
και ούτε ακριβώς με τα ίδια φιλιά.

Μια μέρα, ίσως κάποια επιπόλαια γλώσσα
αναφέρει τ’ όνομα σου τυχαία:
Έχω την αίσθηση σαν να εκσφεντονίστηκε ένα ρόδο
μέσα στο δωμάτιο, όλο χρώμα κι ευωδιά.

Την άλλη μέρα αν και είσαι εδώ μαζί μου,
δεν μπορώ ν’ αποφύγω να κοιτάζω το ρολόι του τοίχου:
Ένα ρόδο; ένα ρόδο; Τι μπορούσε να είναι εκείνο;
Ένα λουλούδι ή ένας βράχος;

Γιατί πρέπει να θεωρούμε τη μέρα που φεύγει
με τόσο πολύ άχρηστο φόβο και θλίψη;
Είναι μέσα στη φύση της να μη στέκεται:
Το σήμερα φεύγει πάντα στο αύριο.

Προτιμώ να ψάχνουμε με χαμόγελα και φιλιά
αρμονία κάτω από τ’ άστρα μας,
μόλο που είμαστε διαφορετικοί (είμαστε σύμφωνοι)
ακριβώς όπως είναι δυο σταγόνες νερού.


Μετάφραση:  Άλκης Τσελέντης
Πηγή : mspoetry.wordpress.com
***********************************

.:BiblioNet : Szymborska, Wislawa, 1923-2012


***********************************



Δύο επιστημονικές έρευνες φωτίζουν δύο "σκοτεινές" περιόδους της παγκόσμιας ιστορίας

Αποτέλεσμα εικόνας για plague medieval research nils stenseth

Πώς εξαπλώθηκε η πανούκλα στη μεσαιωνική Ευρώπη και εξαφανίστηκαν οι Αζτέκοι


Τι αποκαλύπτουν νεώτατες  έρευνες


Pisa, Camposanto, The Triumph of Death, detail, fresco,alma — stock photo

Η εξάπλωση της πανώλης που σκότωσε τουλάχιστον το ένα τρίτο του πληθυσμού στην Ευρώπη του Μεσαίωνα, οφειλόταν κυρίως στα παράσιτα των ανθρώπων και όχι στα τρωκτικά. Ενώ η εξάπλωση μιας -έως τώρα άγνωστης αιτιολογίας- επιδημίας που αφάνισε το 80% των Αζτέκων του Μεξικού, οφειλόταν πιθανότατα σε εντερική σαλμονέλα.
Αυτά είναι τα συμπεράσματα δύο νέων επιστημονικών μελετών, που έρχονται να ρίξουν νέο φως σε δύο περιστατικά, τα οποία έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη τόσο της «γηραιάς» ηπείρου, όσο και του «νέου κόσμου».
Στην πρώτη μελέτη, Νορβηγοί και Ιταλοί επιστήμονες των πανεπιστημίων του Όσλο και της Φεράρα, με επικεφαλής τον καθηγητή Νιλς ΣτένσεθΑποτέλεσμα εικόνας για plague medieval research nils stenseth, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), σύμφωνα με το BBC, συμπέραναν ότι οι ψύλλοι και οι ψείρες στο σώμα των ανθρώπων και όχι οι αρουραίοι και τα άλλα τρωκτικά -όπως θεωρείτο έως τώρα- ήσαν οι βασικοί φορείς διάδοσης του «Μαύρου Θανάτου», όπως έγινε γνωστή η πανώλη (πανούκλα) που σκότωσε περίπου 25 εκατομμύρια Ευρωπαίους μεταξύ 1347 - 1451.
Χρησιμοποιώντας ιστορικά αρχεία για την εξέλιξη της επιδημίας και τους θανάτους σε εννέα ευρωπαϊκές πόλεις, καθώς και τεχνικές υπολογιστικής προσομοίωσης, οι ερευνητές μοντελοποίησαν τη δυναμική της εξάπλωσής της. Κατέληξαν έτσι στην εκτίμηση ότι ούτε οι αρουραίοι, ούτε η εξάπλωση του βακτηρίου μέσω του αέρα ευθύνονταν, αλλά οι ψύλλοι και οι ψείρες που πηδούσαν από άνθρωπο σε άνθρωπο και έπιναν μολυσμένο αίμα.
Κατά τους επιστήμονες, μόνο έτσι μπορεί να εξηγηθεί η τόσο ταχεία εξάπλωση της φονικής επιδημίας. «Θα ήταν απίθανο να έχει εξαπλωθεί τόσο γρήγορα, αν μεταδιδόταν από τους αρουραίους, από ό,τι από σε άνθρωπο σε άνθρωπο» δήλωσε ο Στένσεθ.
( Δείτε την έρευνα στην πηγή της: MedPlag - The medieval plagues: ecology, transmission modalities and routes of the infections-Project MedPlag is a ERC advanced grant (PI B. Bramanti). The project aims to elucidate ecology, transmission modalities and transmission routes of medieval plague pandemics via a multidisciplinary approach and a wide range of techniques and methods. To know more about: https://sites.google.com/site/medplag/home)
Η πανώλη συνεχίζει να ενδημεί σε ορισμένες χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής, διατηρούμενη σε πληθυσμούς μολυσμένων τρωκτικών. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μεταξύ 2010 - 2015 υπήρξαν 3.248 διαγνωσμένα περιστατικά πανώλους σε ανθρώπους, από τα οποία τα 584 οδήγησαν σε θάνατο των ασθενών. Η τήρηση των μέτρων υγιεινής αποτελεί βασικό μέτρο προφύλαξης για την αποτροπή των λοιμώξεων.

Οι άτυχοι ΑζτέκοιΣχετική εικόνα
Στην περίπτωση των Αζτέκων του Μεξικού, εκτιμάται ότι μέσα σε πέντε χρόνια, μεταξύ 1545-1550, περίπου 15 εκατομμύρια άνθρωποι (το 80% των κατοίκων) πέθαναν από μια τρομερή επιδημία που στην τοπική γλώσσα είχε ονομασθεί «κοκολίζτλι» (σημαίνει μάστιγα ή λοιμός). Οι άνθρωποι είχαν υψηλό πυρετό, πονοκεφάλους και αιμορραγία από τα μάτια, το στόμα και τη μύτη, πεθαίνοντας μέσα σε τρεις έως τέσσερις μέρες, αναφέρει δημοσίευμα του Guardian.
Επρόκειτο για τη δεύτερη, αλλά φονικότερη, από τις τρεις σοβαρότερες επιδημίες που έπληξαν το Μεξικό μετά την άφιξη των Ευρωπαίων. Είχε προηγηθεί πριν δύο δεκαετίες το ξέσπασμα μιας επιδημίας ευλογιάς που σκότωσε πέντε έως οκτώ εκατομμύρια Αζτέκους, ενώ ακολούθησε το 1576-78 μια δεύτερη επιδημία που οδήγησε στο θάνατο τον μισό από τον εναπομείναντα πληθυσμό.
Έκτοτε, οι επιστήμονες προσπαθούν να καταλάβουν ποιος παθογόνος μικροοργανισμός ήταν ο ένοχος για μια από τις φονικότερες επιδημίες στην παγκόσμια ιστορία, που προσεγγίζει εκείνη της πανούκλας της μεσαιωνικής Ευρώπης. Αυτή τη φορά, ίσως οι επιστήμονες έχουν την απάντηση, καθώς πιστεύουν ότι επρόκειτο για ένα «εντερικό πυρετό» παρόμοιο με τον τυφοειδή.
Ερευνητές, με επικεφαλής την ’Ασιλντ Βάγκενε του Πανεπιστημίου του Τίμπιγκεν της Γερμανίας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Ecology and Evolution», σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, ανέλυσαν δείγματα DNA από 29 σκελετούς που είχαν πεθάνει από τη μυστηριώδη νόσο «κοκολίζτλι» και είχαν ταφεί σε κοινό νεκροταφείο.
Η γενετική ανάλυση αποκάλυψε ίχνη μόνο ενός παθογόνου μικροοργανισμού, του βακτηρίου της εντερικής σαλμονέλα (Salmonella enterica), που, μεταξύ άλλων, μπορεί να προκαλέσει τυφοειδή πυρετό. Η σαλμονέλα μεταδίδεται μέσω μολυσμένης τροφής ή νερού και μπορεί να ταξίδεψε στο Μεξικό μέσω των ζώων που έφεραν οι Ισπανοί κατακτητές με τα πλοία τους. Η εντερική σαλμονέλα ήταν παρούσα ήδη στη μεσαιωνική Ευρώπη.
Αν και δεν βρήκαν άλλο μικρόβιο στους νεκρούς Αζτέκους, οι Γερμανοί επιστήμονες δεν αποκλείουν τελείως είτε να μη μπόρεσαν να ανιχνεύσουν κάτι άλλο που υπήρχε, είτε να πρόκειται για ένα τελείως άγνωστο στους επιστήμονες μικρόβιο.




Πού χάθηκαν οι τηλεσχολιαστές που οδήγησαν σε απαξίωση το Mega;

 

Θάνος Πασχάλης

Πηγή: enimerosi24.gr

Επειδή γράφονται και λέγονται πολλά από τους πρώην τηλεαστέρες των ειδήσεων και εκπομπών του Mega για το πώς και γιατί απαξιώθηκε το Mega στην κοινή γνώμη (δεξιά και αριστερή) την περίοδο των επάρατων Μνημονίων, γιατί δεν γίνεται μια δημοσκόπηση για το τι γνώμη έχει για αυτούς η μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου, κι ας πέρασαν δύο χρόνια χωρίς να τους βλέπει (και να τους περιποιείται με μούτζες) στο γυαλί; Απλά πράγματα..Γιατί νομίζουν ότι έχουν αποδοχή ανάλογη του Μεγάλου Αλεξάνδρου ..Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα.Εάν ισχύει αυτό που ως υπερφίαλοι πιστεύουν για τον εαυτό τους ευχαρίστως να τους ζητήσω συγνώμη.
Υ.Σ1 Τα λέω αυτά γιατί αρκετά την πληρώσαμε οι ρεπόρτερ στο πεζοδρόμιο με βρισιές και ενίοτε και χειροδικίες εξ αιτίας τους. Οι πολίτες που μας έβριζαν μας δήλωναν ότι το έκαναν γιατί δεν έβρισκαν τους λεγάμενους μπροστά τους …Άντε να τελειώνουμε με την αλαζονεία τους ..Αρκετά υπήρξαν οι ντουντούκες των αφεντικών. Όταν αυτά τα είπα φεύγοντας το 2012 μαζί με άλλους συναδέλφους (αρκετοί από τους οποίους συμφωνούν και το ξέρω), αρκετοί συνάδελφοι τότε στο Mega έσπευσαν,υπό το φόβο της απόλυσης, να υποστηρίξουν τους βρικόλακες των Μνημονίων και τον μαέστρο που ενορχήστρωνε κάθε βράδυ την ορχήστρα…Κάποιοι κουνώντας από τηλοψίας κάθε βράδυ το δάχτυλο σε κοινωνικές ομάδες και με την τσέπη τον μισθό των 20.000 ευρώ μηνιαίως έδιναν μαθήματα ευλυγισίας και υποταγής στους μισθοσυντήρητους.
Υ.Σ2 Ένα μεγάλο "μπράβο" στον Μιχάλη Ιγνατίου και την Ναταλί Κάκκαβα για την αναγνώριση και τη συγγνώμη που ζήτησαν από τον ελληνικό λαό για τη στάση του Mega απέναντι στην ισοπέδωση ολόκληρων κοινωνικών ομάδων λόγω των Μνημονίων. Η ίδια συγγνώμη ισχύει και από μέρους όσων έφυγαν από το κανάλι εγκαίρως.

ΟΥΚ ΑΠΕΣΒΕΤΟ ΤΟ ΛΑΛΟΝ ΥΔΩΡ

  • Συμπόσιο: Το θήλυ και οι ανατρεπτικές όψεις του στην ελληνική αρχαιότητα (2-3/2/18)

    Η Εταιρεία Σπουδών Νεοπελληνικού Πολιτισμού & Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη) και το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος διοργανώνουν επιστημονικό συμπόσιο με θέμα: Το θήλυ και οι ανατρεπτικές όψεις του στην ελληνική αρχαιότητα. Το συμπόσιο θα γίνει στις 2 & 3 Φεβρουαρίου 2018 στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος (Auditorium Theo Angelopoulos), Σίνα 31, Αθήνα.

  • Εκδήλωση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του βυζαντινολόγου και νεοελληνιστή Νίκου Βέη (18/1/18)

    Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία διοργανώνει εκδήλωση αφιερωμένη στην ζωή και το έργο του πρωτοπόρου βυζαντινολόγου και νεοελληνιστή Νίκου Βέη, στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων Πρόσωπα Άξια Τιμής. Η εκδήλωση, υπό τον τίτλο «Νίκος Βέης: ο σοφός της λεπτομέρειας», θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα εκδηλώσεων της Βουλής των Ελλήνων στην οδό Αμαλίας 22-24 (είσοδος από Σουρή), την Πέμπτη 18 Ιανουαρίου 2018 και ώρα 18.30.
    Για την επιστημονική, πολιτική και κοινωνική του δράση θα μιλήσει η ιστορικός, ομότιμη διευθύντρια Ερευνών του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Μάχη Παΐζη-Αποστολοπούλου, ενώ η καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης Τόνια Κιουσοπούλου, θα επικεντρωθεί στην συμβολή του στην μελέτη του Βυζαντίου, μέσα από το συγγραφικό, ερευνητικό και διδακτικό του έργο.
    Η καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και Λογοτεχνικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ Βενετία Αποστολίδου θα αναφερθεί στην καθοριστική προσφορά του Πελοποννήσιου ιστορικού και φιλολόγου στην ανάδειξη της νεοελληνικής φιλολογίας ως διακριτού επιστημονικού πεδίου, ενώ ο επίκουρος καθηγητής Ιστορίας της Ιστοριογραφίας και πρόεδρος του Ιστορικού Αρχείου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, θα μιλήσει για τον Νίκο Βέη ως λόγιο και δάσκαλο, ο οποίος δίκαια κατέχει μια ξεχωριστή θέση στον κόσμο της ελληνικής λογιοσύνης του 20ού αιώνα. Την εκδήλωση θα συντονίσει ο ίδιος.
    πηγή: )εφημ. Το Βήμα (http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=932282)

    Αποτέλεσμα εικόνας για Νίκος ΒέηςΝίκος Βέης - Βικιπαίδεια

  • Πρόσκληση για την 39η Ετήσια Συνάντηση Τομέα Γλωσσολογίας Τμήματος Φιλολογίας ΑΠΘ (20-21/4/2018)

    Ο Τομέας Γλωσσολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διοργανώνει την 39η Συνάντηση Εργασίας, η οποία θα διεξαχθεί στις 20-21 Απριλίου 2018 στη Θεσσαλονίκη, και είναι αφιερωμένη στον κορυφαίο Έλληνα γλωσσολόγο Μιχάλη Σετάτο.
    Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. συνημμένη δεύτερη πρόσκληση για υποβολή περιλήψεων και την ιστοσελίδα http://www.lit.auth.gr/amgl39/amgl39_gr/index.html

    Συνημμένα

    (pdf, 79KB)
  • 6ο Παγκόσμιο Συνέδριο: Προκλήσεις και Δυνατότητες σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο (9-12/12/2018)

    Το 6ο Παγκόσμιο Συνέδριο για τα Αναλυτικά Προγράμματα με τίτλο: «Προκλήσεις και Δυνατότητες σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο» θα πραγματοποιηθεί από 9 έως και 12 Δεκεμβρίου 2018, στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, Βικτόρια, Αυστραλία.
    Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. την ιστοσελίδα https://www.iaacs2018.info/Το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία
  • Συνέδριο: Μεσογειακοί Διάλογοι - Διδάσκοντας Ιστορία πέρα από τους ορίζοντές μας (21-26/4/2018)

    Η Μεσόγειος θεωρείται το λίκνο μεγάλων πολιτισμών. Σήμερα στην περιοχή αυτή εκτυλίσσεται μια πρωτοφανής ανθρωπιστική κρίση. Το EUROCLIO επέλεξε ως θέμα για το 25ο Ετήσιο Συνέδριό του τον τίτλο «Μεσογειακοί Διάλογοι: Διδάσκοντας Ιστορία πέρα από τους ορίζοντές μας» (“Mediterranean Dialogues: Teaching History beyond our Horizons”). Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί από 21 Απριλίου έως και 26 Απριλίου 2018 στη Μασσαλία, Γαλλία.
    Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. https://pro.europeana.eu/event/mediterranean-dialogues-teaching-history-beyond-our-horizonshttps://pro.europeana.eu/thumbs/700x510c/Europeana_Professional/Event_documentation/Event%20images/Conference2.jpg
  • 7ο Διεθνές Συνέδριο Εκπαίδευσης και Μάθησης (18-20/7/2018)

    Το 7ο Διεθνές Συνέδριο Εκπαίδευσης και Μάθησης θα πραγματοποιηθεί από 18 έως και 20 Ιουλίου 2018, στο Πανεπιστήμιο Paris Diderot, Γαλλία. Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. την ιστοσελίδα http://oneducationandlearning.com/congress/call-for-papers/Αποτέλεσμα εικόνας για Πανεπιστήμιο Paris Diderot
  • 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης (15-17/6/18)

    Το Πρόγραμμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει το 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από 15-17 Ιουνίου 2018. Σκοπός του συνεδρίου είναι η παρουσίαση θεωρητικής και εφαρμοσμένης έρευνας, όπως επίσης, η διατύπωση προτάσεων για το μέλλον της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Κεντρική θεματική του Συνεδρίου θα είναι: «Ιδεολογικές-Πολιτικές-Ψυχολογικές-Παιδαγωγικές προϋποθέσεις εκπαίδευσης χαρισματικών ατόμων».Το Πρόγραμμα Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει το 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από 15-17 Ιουνίου 2018.
    Σκοπός του συνεδρίου είναι η παρουσίαση θεωρητικής και εφαρμοσμένης έρευνας, όπως επίσης, η διατύπωση προτάσεων για το μέλλον της εκπαίδευσης στη χώρα μας. Κεντρική θεματική του Συνεδρίου θα είναι: «Ιδεολογικές-Πολιτικές-Ψυχολογικές-Παιδαγωγικές προϋποθέσεις εκπαίδευσης χαρισματικών ατόμων».
    Θα χορηγηθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης.
    Οι ανακοινώσεις των εισηγητών θα συμπεριληφθούν στον τόμο πρακτικών του συνεδρίου και θα δημοσιευθούν σε τεύχος του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης, το οποίο διαθέτει ISSN .
    Για περισσότερες πληροφορίες, καλέστε στο τηλέφωνο: 2103642771, καθημερινά από τις 11.00 έως 14.00 , στείλτε e-mail στο synedu2018@gmail.com ή επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: www.spedu.gr
  • Ημερίδα: Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης: Από τον Μεσοπόλεμο στο Ολοκαύτωμα (17/1/18)

    Αποτέλεσμα εικόνας για Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης
    Το Σωματείο «Οι Φίλοι του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα» σας προσκαλεί την Τετάρτη 17 Ιανουαρίου 2018, ώρα 19:00, στην Ημερίδα με θέμα «Οι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης: Από τον Μεσοπόλεμο στο Ολοκαύτωμα». Η Ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα εκδηλώσεων «Αλέξανδρος Χαΐτογλου» του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, Προξένου Κορομηλά 23 (δίπλα στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης).
    Η είσοδος είναι ελεύθερη.
    Στους φοιτητές και στους εκπαιδευτικούς που θα παρακολουθήσουν την Ημερίδα θα χορηγηθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης.
    Για το πρόγραμμα, βλ. συνημμένο

    Συνημμένα

    (pdf, 287KB)
  • Α' Εκδήλωση Κύκλου Ομιλιών Ιανουαρίου 2018 του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών: ο βιβλίο ως Κείμενο και Αντικείμενο (16/1/18)

    Την Τρίτη 16 Ιανουαρίου 2018 θα πραγματοποιηθεί η πρώτη εκδήλωση του Κύκλου Ομιλιών 2018 του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Τομέας Βυζαντινών Ερευνών). Ο γενικός τίτλος των εκδηλώσεων του Ιανουαρίου 2018 είναι "Το βιβλίο ως Κείμενο και Αντικείμενο" και πραγματοποιούνται κάθε Τρίτη στις 7.00 μ.μ., στο αμφιθέατρο Λ. Ζέρβας του ΕΙΕ (Λεωφ. Βασ. Κωνσταντίνου 48, Αθήνα).
    Πρόγραμμα εκδήλωσης 16ης Ιανουαρίου 2018
    - Οι μεταμορφώσεις του βιβλίου: το πέρασμα από τον κύλινδρο στον κώδικα, Σταμάτης Μπουσές, Επικ. Καθηγητής (Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας, Σχολή Κλασικών και Ανθρωπιστικών Σπουδών, Δημοκρίτειο Παν/μιο Θράκης)
    - Από τους κεφαλαιογράμματους στους μικρογράμματους κώδικες. Μορφή βιβλίου και δομή κειμένου, Αγαμέμνων Τσελίκας, Προϊστάμενος Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου Μορφωτικού Αρχείου Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης Ελλάδος
    - Λέξεις για το βιβλίο. Το βιβλίο μέσα από λέξεις, Νίκη Τσιρώνη, Βυζαντινολόγος (Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Τομέας Βυζαντινών Ερευνών) & Αγγελική Στασινού, Συντηρήτρια αρχειακού υλικού και βιβλίων (Γενικά Αρχεία του Κράτους)
  • Διαφημιστικό σποτ για το KLIK App, την ψηφιακή εφαρμογή του ΚΕΓ για την εκμάθηση της ελληνικής

    Η εφαρμογή KLIK App είναι μια ψηφιακή εφαρμογή εκμάθησης της ελληνικής, για tablets τύπου Ipad και Android, καθώς και για Mac και για Pc – μια διεθνής καινοτομία για τη γλώσσα μας.
    Η εφαρμογή:
    - παρακολουθεί τη σειρά εγχειριδίων «ΚΛΙΚ στα Ελληνικά»,
    - περιλαμβάνει 2000 διαδραστικές ασκήσεις,
    - επιτρέπει στον μαθητή να εργάζεται με τον δικό του ρυθμό και στους δικούς του χρόνους,
    άλλοτε μόνος και άλλοτε με την καθοδήγηση του διδάσκοντα,
    - δίνει στατιστικά δεδομένα και ιστορικό επίδοσης,
    - επιτρέπει στον διδάσκοντα να αναπροσαρμόζει την ύλη στα δεδομένα της ατομικής
    διδασκαλίας αναθέτοντας ασκήσεις με διαφορετικό βαθμό δυσκολίας,
    - εξοικειώνει τον μαθητή με την τεχνική των Εξετάσεων Πιστοποίησης Ελληνομάθειας.
    Για την προώθηση της εφαρμογής έχει γυριστεί ειδικό διαφημιστικό σποτ το οποίο μπορείτε να δείτε στο κανάλι YouTube του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας

  • 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κριτικής Εκπαίδευσης (20-22/4/18)

     

    Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ του ΕΚΠΑ και η Παιδαγωγική Εταιρεία Ελλάδος διοργανώνουν το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κριτικής Εκπαίδευσης. Το Συνέδριο θα διεξαχθεί στις 20-22 Απριλίου 2018, στη Θεσσαλονίκη (Παιδαγωγικό Τμήμα Θεσσαλονίκης, Πύργος Παιδαγωγικής Σχολής, Πανεπιστημιούπολη Θεσσαλονίκης).Αποτέλεσμα εικόνας για Παιδαγωγικό Τμήμα Θεσσαλονίκης, Πύργος Παιδαγωγικής Σχολής
    Η προθεσμία για την υποβολή περιλήψεων για το Συνέδριο είναι η 15η Ιανουαρίου 2018.
    Για περισσότερες πληροφορίες, βλ. http://mylessonplan.net/1st_Panhellenic_Conference_on_Critical_E...
  • Εκδήλωση αφιερωμένη στον Ν. Καββαδία (17/1/2018)

     

    Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Πειραιά σας προσκαλεί σε εκδήλωση - αφιέρωμα στον Ν. Καββαδία, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 17 Ιανουαρίου και ώρα 18.30 μ.μ., στην Ελληνογαλλική Σχολή Πειραιά "JEANNE D’ARC" (Eλ. Βενιζέλου 12Α Πειραιάς).
    Για το πρόγραμμα της εκδήλωσης, βλ. συνημμένη πρόσκληση.

    Συνημμένα

    (msword, 816KB)

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΠΩΛΕΙΑ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Αποτέλεσμα εικόνας για cavafy king demetrius

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Δημήτριος ο Πολιορκητής - Βικιπαίδεια


ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ

Ο βασιλεύς Δημήτριος

Ὥσπερ οὐ βασιλεύς, ἀλλ' ὑποκριτής,
μεταμφιέννυται χλαμύδα φαιὰν ἀντὶ
τῆς τραγικῆς ἐκείνης, καὶ διαλαθὼν
ὑπεχώρησεν.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΒΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Σὰν τὸν παραίτησαν οἱ Μακεδόνες
κι ἀπέδειξαν πὼς προτιμοῦν τὸν Πύρρο
ὁ βασιλεὺς Δημήτριος (μεγάλην
εἶχε ψυχή) καθόλου - ἔτσι εἶπαν -
δὲν φέρθηκε σὰν βασιλεύς. Ἐπῆγε
κ' ἔβγαλε τὰ χρυσὰ φορέματά του,
καὶ τὰ ποδήματά του πέταξε
τὰ ὁλοπόρφυρα. Μὲ ρούχ' ἁπλὰ
ντύθηκε γρήγορα καὶ ξέφυγε.
Κάμνοντας ὅμοια σὰν ἠθοποιὸς
ποῦ ὅταν ἡ παράστασις τελειώσει,
ἀλλάζει φορεσιὰ κι ἀπέρχεται.
__________________


Σχετική εικόναΟ Βασιλεύς Δημήτριος



ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΑΡΘΑΛΙΤΗ

Ο καβαφικός «Βασιλεύς Δημήτριος» -πρόκειται για τον πολεμόχαρο Δημήτριο τον Πολιορκητή, διεκδικητή της κληρονομιάς του Αλεξάνδρου στις δυναστικές έριδες των διαδόχων- δεν συγκαταλέγεται στα δημοφιλέστερα ποιήματα του Αλεξανδρινού. Έχει όμως τη σημασία του να σταθούμε σ’ αυτό το πρώιμο, αμιγώς ιστορικό ποίημα, όπου, απογαλακτισμένη από τις επιρροές του συμβολισμού, αποκρυσταλλώνεται η ιδιαίτερη ποιητική του Καβάφη. Το θέμα κι εδώ αντλείται, όπως φαίνεται και στο σχετικό προτασσόμενο παράθεμα, από τον Πλούταρχο: εγκαταλειμμένος από τους Μακεδόνες, ο Δημήτριος μεταμφιέστηκε κι έφυγε στα κρυφά, κάνοντας περισσότερο σαν ηθοποιός παρά σαν βασιλιάς. Παραθέτω την αρχή:
Σαν τον παραίτησαν οι Μακεδόνες
κι απέδειξαν πως προτιμούν τον Πύρρο
ο βασιλεύς Δημήτριος (μεγάλην
είχε ψυχή) καθόλου -έτσι είπαν-
δεν φέρθηκε σαν βασιλιάς.
Στον Καβάφη τίποτε δεν είναι τυχαίο. Πολλές φορές, το βάρος πέφτει σ’ αυτό που η όλη συντακτική διάρθρωση του κειμένου το κάνει να μοιάζει επουσιώδες. Έτσι η φράση ανάμεσα στις παύλες είναι σημαντική, γιατί εκεί ακριβώς, και μάλιστα σ’ ένα κομμάτι όπου κυριαρχεί η αντικειμενική καταγραφή, εμπεριέχεται η προσωπική ματιά του δημιουργού: το «έτσι είπαν» υπαινίσσεται πως ο Καβάφης προφανώς δεν ασπάζεται την κρατούσα άποψη και πως επικροτεί μιαν έξοδο που ναι μεν αντικρούει τις στεγανές αντιλήψεις μας για την αξιοπρέπεια, αλλά που εναρμονίζεται με τη βαθύτερη, ρευστή νομοτέλεια της ζωής. Άλλωστε, ο Σαίξπηρ διατείνεται πως η ζωή είναι μια σκηνή θεάτρου. Και πριν απ’ αυτόν, ο Παλλαδάς έγραφε πως σκηνή πας ο βίος και παίγνιον. Μια τέτοια θεώρηση του βίου δικαιώνει τη στάση του Δημητρίου. Αφού οι συνθήκες δεν του επιτρέπουν πια να παίζει το ρόλο του βασιλιά, αλλάζει φόρεμα και ιδιωτεύει (θα ζήσει μέχρι το τέλος του στην Απάμεια «διατρίβων περί θήρας και δρόμους, κύβους και πότους»). Θυμίζω και εκείνο το ποίημα, όπου ο Μανουήλ Κομνηνός, σαν ένιωσε να πλησιάζει η ώρα της εκδημίας του, έβγαλε τα βασιλικά του ρούχα και φόρεσε «ενδύματα εκκλησιαστικά», δείχνοντας «όψιν σεμνήν ιερέως ή καλογήρου».
Η δεύτερη φράση που αποκαλύπτει τη στάση του ίδιου του ποιητή απέναντι στον πρωταγωνιστή του είναι αυτή μέσα στην παρένθεση. Γιατί όμως ο Καβάφης υποστηρίζει πως ο βασιλιάς Δημήτριος είχε «μεγάλην ψυχή»; Ένας από τους πρώτους, αλλά κάπως πρόχειρος, μελετητής του Αλεξανδρινού, ο Ευάγγελος Παπανούτσος, θεωρεί πως αυτός ο χαρακτηρισμός ανταποκρίνεται στην πράξη της φυγής μόνον αν τη δούμε σαν μιαν «ενέργεια, ξεκομμένην από το πρόσωπο και τα ιστορικά περιστατικά». Άλλωστε, σημειώνει ξανά ο Παπανούτσος, «ο Πλούταρχος δεν μας τον παρουσιάζει μεγαλόψυχο και άνθρωπο με πλούσιο εσωτερικό (στο τέλος έφθειρε τη ζωή του, στο πιοτό και στα χαρτιά)».
Θα διαφωνήσω: η μεγαλοψυχία του Δημητρίου είναι ένας γενικός χαρακτηρισμός που κάνει ο Καβάφης του Μακεδόνα βασιλιά και δεν αφορά μονάχα στην πράξη της φυγής.
Ο Δημήτριος ήταν, αναμφίβολα, άνθρωπος με πάθη κι αυτό τον κάνει συμπαθή στον Καβάφη. Η πραγματική μεγαλοψυχία βρίσκεται αλλού κι όχι στην υπερνίκηση των παθών. Πού; Ας δούμε κάποια επεισόδια από την πολυτάραχη ζωή του Πολιορκητή.
Μετά την άτυχη πολιορκία της Ρόδου, όπου επινόησε καινούρια πολιορκητικά μηχανήματα (εξ ου και η προσωνυμία του), ο Δημήτριος απελευθερώνει, το 304, την Αθήνα από τα στρατεύματα του Κασσάνδρου. Οι Αθηναίοι τον τιμούν γενναιόδωρα: του παραχωρούν ως κατάλυμα τον οπισθόδομο του Παρθενώνα, ανακηρύσσουν αυτόν και τον πατέρα του Αντίγονο «σωτήρας» και επωνύμους ήρωες και προθέτουν στις δέκα φυλές κι άλλες δύο, την Δημητριάδα και την Αντιγονίδα. Όταν όμως ο Δημήτριος, πολεμώντας, μαζί με τον πατέρα του, τον Κάσσανδρο, τον Λυσίμαχο, τον Σέλευκο και τον Πτολεμαίο, ηττάται στη μάχη της Ιψού, το 301 π.Χ., και δεν ξέρει πού να στραφεί, οι Αθηναίοι, που πριν λίγο τον είχαν για θεό, του κλείνουν κατάμουτρα τις πόρτες της πόλης τους. Μετά από εφτά χρόνια, κι αφού ο Κάσσανδρος έχει πεθάνει, ο Δημήτριος ανακαταλαμβάνει την Αθήνα κι αντί να μνησικακήσει για την αγνωμοσύνη της, τη γεμίζει με δώρα!
Να, λοιπόν, γιατί ο Δημήτριος είχε «μεγάλην ψυχή».
Σ’ αυτή τη φιλεύσπλαχνη στάση απέναντι στους ηττημένους αντιπάλους, ο Δημήτριος θυμίζει έναν άλλο βασιλέα, τον Ιωάννη τον Καντακουζηνό, που ο Καβάφης τον θαυμάζει επίσης και που σ’ ένα ατελές ποίημά του τον εγκωμιάζει απερίφραστα:
Ο κυρ Ιωάννης Καντακουζηνός
(ο άξιος άνθρωπος που είχε η φυλή μας τότε,
σοφός, επιεικής, φιλόπατρις, ανδρείος, ικανός).
Λίγο πιο κάτω, στο ίδιο κομμάτι, τον αποκαλεί ακόμη «τίμιον, εύορκον» και «αφιλοκερδή».
Η σύγκριση ανάμεσα στους δύο βασιλείς δεν σταματά εδώ: όπως κι ο Δημήτριος, έτσι κι ο Καντακουζηνός έβγαλε τη χρυσοποίκιλτη βασιλική στολή, φόρεσε το καλογερικό ράσο κι εμόνασε ως Ιωάσαφ στον Άθω. Μια ωραία μικρογραφία, σε ένα χειρόγραφο θεολογικών πραγματειών, που έγραψε ο ίδιος και που βρίσκεται στην εθνική βιβλιοθήκη στο Παρίσι, απεικονίζει τον Καντακουζηνό αριστερά ντυμένο σαν αυτοκράτορα, με στέμμα και σκήπτρο, και δεξιά σαν μοναχό.
Το βέβαιο είναι ένα: ο Καβάφης δεν συμπαθούσε τους άτεγκτους, τους φανατικούς, τους αλύγιστους, αλλά τους ευέλικτους, τους συγγνώμονες και τους ευσπλαχνικούς.

Καλωσορίζουμε τη μέρα με μια Ωδή στη χαρά, εξαίσιο ύμνο της Ζωής


Νέα Δημοκρατία: καθημερινή πολιτική πρακτική απογοητευτική, συχνά αντεθνική και ενίοτε τυχοδιωκτική

Μητσοτάκης VS Τσίπρα


του Μάκη Ανδρονόπουλου
Πηγή: makisandronopoulos.blogspot.gr
Αίσθηση και προβληματισμό έχει προκαλέσει η αντίδραση της αξιωματικής αντιπολίτευσης στο Σκοπιανό σε αστικούς κύκλους που χαρακτηρίζονται από την υψηλή μόρφωση και επαγγελματική εμπειρία σε θέσεις κρίσιμης ευθύνης στον ιδιωτικό, αλλά και στο δημόσιο τομέα, και οι οποίοι προβληματίζονται για την πορεία του Κυριάκου Μητσοτάκη, καθώς διαπιστώνουν ότι εδραιώνεται πλέον στην κοινή γνώμη η αίσθηση πως η Νέα Δημοκρατία διακατέχεται από την εμμονή της ανάληψης της εξουσίας, αδιαφορώντας τόσο για την ουσία των εθνικών ζητημάτων, όσο και για τις κοινωνικές της ευαισθησίες.
Πολλές προσωπικότητες αυτών των κύκλων είχαν φανερά ταχθεί υπέρ του Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την διεκδίκηση της ηγεσίας του κόμματος, θεωρώντας πως είναι το πρόσωπο των καιρών, με σπουδές και εμπειρία στα χρηματοοικονομικά, γέννημα θρέμμα του ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού. Ένας νέος πολιτικός που θα μπορούσε να εκσυγχρονίσει τη Δεξιά παράταξη και να ανεβάσει ακόμη το αισθητικό της κύρος, έναντι ενός κακοφορμισμένου λαϊκίζοντος στιλ που είχε κυριαρχήσει τα τελευταία είκοσι χρόνια. Ο ενθουσιασμός τους ήταν μεγάλος με τις τομές που έκανε εξ αρχής ο Κυριάκος Μητσοτάκης στα οικονομικά και στη δομή του κόμματος και τις εκσυγχρονιστικές αποφάσεις που πήρε. Ο ενθουσιασμός αυτός δεν κράτησε πολύ, καθώς ο Μητσοτάκης υποχρεώθηκε σε συνεχείς εσωκομματικούς συμβιβασμούς που τον οδήγησαν σε ένα ιδεολογικό εκκρεμές, με ούλτρα συντηρητικές θέσεις (σύμφωνο συμβίωσης κ.ά.) από τη μια και θολές νεοφιλελεύθερες θέσεις στα οικονομικά από την άλλη.
Γνωρίζουν πλέον πολύ καλά τι συμβαίνει στους κόλπους της ΝΔ και εκτιμούν πως τελικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει μετατραπεί σε όργανο της βαθιάς Δεξιάς. Σημειωτέον ότι μερικά πρόσωπα από αυτούς τους κύκλους, σε κατ΄ ιδίαν συζητήσεις, θυμούνται πάντα τις μυστικές συνομιλίες της σαμαρικής περιόδου με τη Χρυσή Αυγή, τις σχέσεις αβροφροσύνης της Ντόρας με στελέχη της, καθώς και άλλες ατυχείς πολιτικές αποφάσεις (διαγραφές κλπ). Τελικά θεωρούν πως η αχίλλειος πτέρνα του Μητσοτάκη που τον καθιστά ευάλωτο είναι οι επιχειρηματικές δραστηριότητες της συζύγου του στο παρελθόν. Όλα αυτά καθιστούν την  καθημερινή πολιτική πρακτική απογοητευτική, συχνά αντεθνική και ενίοτε τυχοδιωκτική.
Οι ίδιοι αστικοί κύκλοι εκφράζουν την θετική έκπληξή τους για τον Αλέξη Τσίπρα, ένα παιδί από λαϊκή συνοικία, ένα παιδί των καταλήψεων, που τέλειωσε το Πολυτεχνείο με υποστήριξη, το οποίο έφυγε από το ΚΚΕ και ανήλθε στην κομματική ιεραρχία ΣΥΡΙΖΑ. Εκτιμούν πως το ατύχημα του α΄ εξαμήνου του 2015 ήταν αποτέλεσμα του τραπεζικού σαμποτάζ που είχαν προκαλέσει κύκλοι του συστήματος στις τράπεζες (43 δισ. ευρώ βγήκαν από αυτές) και της λανθασμένης ανάλυσης της ευρωπαϊκής κατάστασης στον ΣΥΡΙΖΑ. 
Θαυμάζουν το κουράγιο του Τσίπρα να σηκώσει το βάρος της συνθηκολόγησης και την αποφασιστικότητά του να εφαρμόσει το 3ο μνημόνιο. Υπογραμμίζουν εμφατικά, ότι κατάφερε σε σύντομο διάστημα να διαπραγματεύεται στα αγγλικά όλα τα κρίσιμα ζητήματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να διαχειρίζεται με σύνεση τις προβληματικές πολιτικές του μνημονίου, να έχει διαμορφώσει συνθήκες κοινωνικής ανοχής και να κάνει ότι μπορεί να μην φτάσουν σε πλήρες αδιέξοδο μεγάλα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας.

Εκείνο που επίσης σημειώνουν εμφατικά είναι ότι μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα και χωρίς σχετική παιδεία κατάφερε να στέκεται ισότιμα απέναντι σε ισχυρούς πολιτικούς ηγέτες. Έτυχε μάλιστα σε μια από τις συζητήσεις αυτών των κύκλων να σχολιαστεί μια μεγάλη φωτογραφία του Τσίπρα με τον Ερντογάν που δημοσίευσαν προ ημερών ΤΑ ΝΕΑ, όπου εκτίμησαν την στάση του σώματος και το βλέμμα του Τσίπρα ως εξαιρετικά αποκαλυπτική για τις ηγετικές του δυνατότητες. 

Δευτέρα, Ιανουαρίου 15, 2018

Είδαμε νεο-γουέστερν και μας άρεσε






Στα Ίχνη του Ανέμου
Wind River


Στα Ίχνη του Ανέμου

Θρίλερ 2017 | Έγχρ. | Διάρκεια: 110'
Μια νεαρή πράκτορας του FBI, ένας βετεράνος ανιχνευτής και ο τοπικός σερίφης συνεργάζονται για να διαλευκάνουν το φόνο μιας κοπέλας στην περιοχή ενός ορεινού ινδιάνικου καταυλισμού στο Γουαϊόμινγκ.







Καψούρικο με σπανιόλικο ένδυμα

Αν μου δώσεις, εγώ επίσης θα σου δώσω την αγάπη μου...

Ελλάδα: Όπως μετά έναν πόλεμο...



Όπως μετά από έναν πόλεμο

  Η κυβέρνηση Τσίπρα θα μπορούσε σύντομα να ξεφύγει από το καθεστώς της τρόικας και να αρχίσει να φροντίζει για τη δική της πολιτική επιβίωση
Πηγές: Deutsche Welle, ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η γερμανική εβδομαδιαία εφημερίδα Der Freitag κάνει μια αναλυτική αναφορά στην κατάσταση στην Ελλάδα επικρίνοντας την πολιτική δημοσιονομικής λιτότητας του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. «Η βοήθεια προς την Ελλάδα είχε ως πρωταρχικό στόχο τη σωτηρία των γερμανικών, γαλλικών και άλλων ευρωπαϊκών τραπεζών που τα θαλάσσωσαν με ελληνικά κρατικά ομόλογα» γράφει, «κι αφού το κατάφεραν συνέχισαν επιβάλλοντας σκληρή πολιτική λιτότητας στους οφειλέτες. Τελικά οι σκληροπυρηνικοί στο Eurogroup, όπως ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και να αποδεχθούν ελάφρυνση του χρέους», γράφει η εφημερίδα και αναδημοσιεύει η Deutsche Welle.

H εφημερίδα χαρακτηρίζει την πολιτική λιτότητας ως «σκέτο ψέμα» (…) «όταν το πρόγραμμα λιτότητας ολοκληρωθεί, τότε οι δανειστές θα το χαιρετίσουν ως επιτυχία», σημειώνει. «Αλλά τόσο στην Πορτογαλία, όσο και στην Ελλάδα η εξοντωτική πολιτική λιτότητας κατά τα γερμανικά πρότυπα δεν έφερε τίποτα περισσότερο από εξαθλίωση και παρακμή».
Oπως τονίζει η γερμανική εφημερίδα, «καμιά άλλη χώρα της ΕΕ δεν έχασε με την ευρωκρίση το 1/4 της οικονομικής της δραστηριότητας, όπως συμβαίνει συνήθως σε έναν πόλεμο, σε καμιά άλλη η ανεργία και η φτώχεια δεν έφτασαν σε τόσο υψηλό σημείο, δεν καταστράφηκε σε τέτοιο βαθμό το κοινωνικό σύστημα. Καμιά άλλη χώρα της ΕΕ δεν έχασε τόσους νέους με υψηλή μόρφωση, όσους η Ελλάδα», γράφει η Der Freitag.

Άουσβιτς: Το κολαστήριο της «τελικής λύσης»

Ένα λεύκωμα για το ναζιστικό εργοστάσιο του θανάτου μέσα από τις μαρτυρίες Ελλήνων Εβραίων και από ντοκουμέντα από τα αρχεία του Άουσβιτς και άλλων ελληνικών και διεθνών πηγών με περισσότερες από 800 φωτογραφίες. Το βιβλίο, που εκδόθηκε από τα Ελληνικά Ταχυδρομεία, υπό την αιγίδα του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, θα παρουσιαστεί την Πέμπτη στο Μέγαρο Μουσικής της Θεσσαλονίκης

Της Πόλυς Κρημνιώτη


"Ο διοικητής των Ες-Ες ούρλιαζε: 'Εδώ που φτάσατε δεν είναι σανατόριο. Είναι στρατόπεδο εργασίας. Υπάρχει μία είσοδος και μία έξοδος'. Μας έδειξε την πύλη που μπήκαμε. Μας έδειξε και μια ψηλή μαύρη καμινάδα που έβγαζε έναν πηχτό κίτρινο καπνό. Φλόγες έβγαιναν από την καμινάδα. Μύριζε παντού καμένο κρέας. Σου κοβόταν η ανάσα...". Ο Χάινς Σαλβατόρ Κούνιο, βρέθηκε στην πρώτη ομάδα Θεσσαλονικέων Εβραίων που στις 15 Μαρτίου 1943 οδηγείται στο Άουσβιτς.
Ο αριθμός 109565 δε θα σβηστεί ποτέ από το χέρι του. Ούτε η εμπειρία του στρατοπέδου από τη μνήμη του. Η αφήγησή του είναι μία μόνο από τις 15 μαρτυρίες Ελλήνων Εβραίων και τις τρεις Ελλήνων αριστερών, επιζώντων του στρατοπέδου, που μαζί με περισσότερες από 800 φωτογραφίες και τα ντοκουμέντα από τα αρχεία του Άουσβιτς και άλλες αρχειακές πηγές, ελληνικές και διεθνείς, απότοκα της δεκαετούς έρευνας του ιστορικού ερευνητή Γιώργου Πηλιχού, φέρνει για πρώτη φορά στη δημοσιότητα ο τόμος "Άουσβιτς - Έλληνες, αριθμός μελλοθανάτων", που εκδόθηκε, υπό την αιγίδα του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης, από τα Ελληνικά Ταχυδρομεία.
Προπομπός της τρίτομης χρηστικής έκδοσης, που αναμένεται να κυκλοφορήσει στα βιβλιοπωλεία στις αρχές Μαρτίου, ο συλλεκτικός εκτός εμπορίου τόμος παρουσιάζεται την Πέμπτη 18 του μηνός (6.30 μ.μ.) στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, στην πόλη δηλαδή που η εβραϊκή κοινότητά της πλήρωσε τον βαρύτερο φόρο αίματος στο Ολοκαύτωμα.
Το βιβλίο θα παρουσιάσουν ο μητροπολίτης Δωδώνης Χρυσόστομος, ο ιστορικός δρ. Gideon Greif, καθηγητής Εβραϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, ο δρ. Ευστάθιος Λιανός Λιάντης, επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διεθνή Συμμαχία για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος, ειδικός γραμματέας Πολιτιστικής και Θρησκευτικής Διπλωματίας, ενώ θα χαιρετίσει ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Νίκος Παππάς.
Από το εξώφυλλό του, το βιβλίο προϊδεάζει για το εύρος και το βάρος της ιστορίας που περικλείει. Είναι φιλοτεχνημένο από ύφασμα σαν εκείνο της στολής των κρατουμένων του στρατοπέδου με τις μπλε και γκρι ρίγες, με το πιεσμένο στην πρέσσα συρματόπλεγμα να παραπέμπει στα ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα του στρατοπέδου και τη μεταλλική πινακίδα, αντίγραφο της γερμανικής επιγραφής, να φέρει το επαχθές όνομα Άουσβιτς. Γροθιά στο στομάχι και στη μνήμη μαζί, ειδικά σήμερα που η Ευρώπη βλέπει σε κάθε γωνιά της να αναβιώνουν ναζιστικά μορφώματα ξεχνώντας ότι η κοινοτοπία του κακού φωλιάζει στη διπλανή πόρτα.
"Το βιβλίο καταγράφει την ιστορία του Άουσβιτς από την ίδρυσή του, τον Μάιο του 1940, μέχρι την απελευθέρωση στις 27 Ιανουαρίου 1945, κυρίως μέσα από μαρτυρίες των Ελλήνων Εβραίων που εγκλείστηκαν στο στρατόπεδο και ακολουθεί μια κινηματογραφική ροή όπου τα κείμενα συνοδεύουν τις φωτογραφίες και το αντίστροφο έτσι ώστε ο αναγνώστης να κατανοεί διαδοχικά την καθημερινότητα σ' αυτό το εργοστάσιο θανάτου" μας λέει ο Γιώργος Πηλιχός, που, μέσα από τα στοιχεία που αποκόμισε κατά τη δεκαετή έρευνα και τα 15 ταξίδια του στο στρατόπεδο και τα αρχεία του, επαναφέρει στη μνήμη τις ανατριχιαστικές συνθήκες εγκλεισμού και εξόντωσης.
Οι πρώτοι Έλληνες Εβραίοι, όλοι από τη Θεσσαλονίκη, έφτασαν στο στρατόπεδο στις 20 Μαρτίου 1943. Σύμφωνα με τα αρχεία του Άουσβιτς έφτασαν 55.577 Έλληνες από διάφορες περιοχές της χώρας. Από αυτούς οι 42.561 θανατώθηκαν στους θαλάμους αερίων αμέσως μόλις έφτασαν στο στρατόπεδο. Από τους 13.016 που κρίθηκαν ικανοί για δουλειά επέζησαν γύρω στους 1.800, όπως δείχνουν οι αριθμοί εισαγωγής και οι αριθμοί βραχίωνα που έδωσε το στρατόπεδο.
Τα αρχεία των Ελληνικών Σιδηροδρόμων ωστόσο κατέγραψαν ότι αποχώρησαν από την Ελλάδα για το Άουσβιτς 49.205 Εβραίοι. "Πιθανότατα η διαφορά να είναι τα παιδιά κάτω των 5 χρόνων τα οποία δεν κατεγράφησαν στις αναχωρήσεις από την Ελλάδα, αλλά κατεγράφησαν στις αφίξεις του Άουσβιτς" λέει ο Γ. Πηλιχός και σημειώνει ότι, σύμφωνα με τα αρχεία του στρατοπέδου, 13.000 ελληνόπουλα θανατώθηκαν αμέσως μόλις έφτασαν. Κατεγράφησαν μόνο 113 παιδιά και έφηβοι εκ των οποίων επέζησαν μόνο 5 έφηβοι.
"Γυρίζω και βλέπω το αγόρι που με φώναξε και βλέπω το ένα του μάτι ολόλευκο χωρίς κόρη και αναγνωρίζω την αδερφούλα μου, η οποία είχε φάει πολύ ξύλο από μια κάπο και σ’ ένα από τα χτυπήματα στο κεφάλι, γύρισε το ματάκι της. Τρελάθηκα. Δεν ξέρω αν ήταν χαρά ή δυστυχία αυτό που ένιωθα. Πάντως, ήμασταν μαζί, ήμασταν ζωντανές. Τη ρώτησα για τη μαμά και τον μπαμπά, για τη γιαγιά μας. Δεν ήξερε τίποτα...
Προσπάθησα να της δώσω να φάει κάτι, προσπάθησα να τη συνεφέρω, αλλά τίποτα. Έσβησε σαν πουλάκι στην αγκαλιά μου. Έκλαιγα βουβά, για την αδερφή μου, για μένα, για τη ζωή μας, για τους γονείς μας και την ίδια στιγμή σκεφτόμουν το πόσο πολύ πεινάω... Δεν μπορώ να διώξω τις τύψεις που έχω μέσα μου τόσα χρόνια τώρα... Πώς είναι δυνατόν η αδερφούλα μου να πεθαίνει και την ίδια στιγμή που σπάραζα σκεφτόμουνα το πόσο πολύ πεινούσα..." αφηγήθηκε η Ραχήλ Μπουρλά.
Από την εποχή που ιδρύθηκε το στρατόπεδο μέχρι την άφιξη των Ελλήνων, η ιστορία στο βιβλίο καλύπτεται από μαρτυρίες, κυρίως Πολωνών κρατουμένων, τις καταθέσεις του διοικητή του Άουσβιτς Ρούντολφ Ες και αξιωματούχων των Ες-Ες. "Η σημαντική όμως κατάθεση του βιβλίου", κατά τον Γ. Πηλιχό, "είναι τα αρχειακά έγγραφα που παρουσιάζονται, άλλα για πρώτη φορά και ορισμένα για πρώτη φορά σε ολοκληρωμένη μορφή, φωτογραφημένα από τα πρωτότυπα έγγραφα".
Για πρώτη φορά παρουσιάζονται από τα Αρχεία του Άουσβιτς ονομαστικές λίστες εκτελέσεων 438 Ελληνίδων Εβραίων στις 21 Αυγούστου 1943 και 62 Ελλήνων κρατουμένων στις 3 Φεβρουαρίου 1944, μεταγωγές τους σε άλλα στρατόπεδα, μεταφορές ασθενών στα ιατρικά κέντρα του στρατοπέδου, γεγονός που τις περισσότερες φορές σήμαινε θάνατο στους θαλάμους αερίων ή ένεση φαινόλης στην καρδιά, αποφάσεις και εκτελέσεις ποινών, προσωπικές καρτέλες εισαγωγής κρατουμένων που κρίθηκαν ικανοί για εργασία, οι οποίες φέρουν στοιχεία υπογεγραμμένες από τους ίδιους, καρτέλες με τα στοιχεία των Ελληνίδων που χρησιμοποιήθηκαν από τον Μένγκελε για ανθρωπομετρικές μετρήσεις.
Για πρώτη φορά δημοσιεύονται επίσης υπεύθυνες δηλώσεις απορρήτου εργασίας από κρατούμενους που απασχολούνταν στην πολεμική βιομηχανία καθώς και δύο από τα 3.512 πιστοποιητικά θανάτου ορθοδόξων χριστιανών Ελλήνων από τον Πόντο, που φυλακίστηκαν ως Σοβιετικοί αιχμάλωτοι πολέμου, με πλαστογραφημένες αιτίες θανάτου. "Άλλωστε όλα τα πιστοποιητικά θανάτου που εκδίδονταν από τα ιατρικά κέντρα του Άουσβιτς ήταν πλαστά για να μη φαίνεται πουθενά τι γινόταν στο στρατόπεδο. Είχε στηθεί μια ολόκληρη βιομηχανία πλαστογράφων κρατουμένων μέσα σ' αυτή την ολοκληρωτική βιομηχανία θανάτου του Άουσβιτς".
Από τα αρχεία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών παρουσιάζονται πρώτη φορά τα ονόματα των Εβραίων της Αθήνας με τα αντίστοιχα χριστιανικά ονόματα που πήραν μετά τις "βαπτίσεις" τους για να χρησιμοποιηθούν στις πλαστές ταυτότητες κατ' εντολήν του αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού. Για πρώτη φορά δημοσιεύεται φαξιμίλ το "Πρωτόκολο Βάνζεε" με την παράλληλη επίσημη μετάφραση στα ελληνικά από το αρχείο της βίλας - μουσείου Βάνζεε. Επίσης καταγράφεται η συμμετοχή των Ελλήνων Εβραίων στην εξέγερση του Ζόντερκομαντο στις 7 Οκτωβρίου 1944.
Ζόντερκομαντο ήταν Εβραίοι, κυρίως, κρατούμενοι που συγκροτούσαν την Ειδική Ομάδα Εργασίας στα κρεματόρια, η οποία "προετοίμαζε" τους θαλάμους αερίων, τη συγκομιδή και την αποτέφρωση των πτωμάτων. Ίσως οι πιο τραγικές φιγούρες του Άουσβιτς, αφού ήταν οι μόνοι που γνώριζαν το μυστικό των κρεματορίων.
Όπως μας λέει ο Γ. Πηλιχός, "ο αριθμός των Ελλήνων Εβραίων Ζόντερκομαντο κυμαίνεται, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των επιζώντων, από 80 όπως λέει ο Σλόμο Βενέτσια έως 135 όπως αφηγείται η Ρενέ Καράσο έχοντας την πληροφορία από τα αδέλφια της που ήταν Ζόντερκομαντο, μέχρι 150 όπως κατ' επανάληψη έχει γράψει και πει ο Λεόν Κοέν, που τρόπον τινά συγκρότησε την ομάδα των Ελλήνων στο Ζόντερ.
Σε καμία περίπτωση δεν είναι 300 ή περισσότεροι όπως έχει αναφερθεί μέχρι τώρα. Στον κατάλογο εργασίας των Ζόντερκομαντο την ημέρα της εξέγερσης, όπως τον δίνουν τα αρχεία του Άουσβιτς, στο Κρεματόριο 4 έχει καταγραφεί ότι υπηρετούσαν 169 κρατούμενοι, Έλληνες, Ούγγροι, Πολωνοί και Τσέχοι, από τους οποίους η μόνη αριθμητική μαρτυρία που έχουμε από τον Μαρσέλ Νατζαρή είναι ότι περίπου 25 Έλληνες κλείστηκαν στο κρεματόριο και το πυρπόλησαν. Όπως μου είπε ο Σλόμο Βενέτσια, το κρεματόριο δεν ανατινάχτηκε αλλά πυρπολήθηκε και ότι υπήρχαν μόνο τρεις αυτοσχέδιες χειροβομβίδες φτιαγμένες από κονσερβοκούτια και μπαρούτι που τους είχαν προμηθεύσει οι κρατούμενες που δούλευαν στην Union. Η άλλη ομάδα Ελλήνων που συμμετείχαν στην εξέγερση στο Κρεματόριο 2 εκτελέστηκαν όλοι. Στο Κρεματόριο 3 σώθηκαν όλοι γιατί δεν έγινε εξέγερση και οι επιζώντες αναφέρουν ότι από όλους τους Έλληνες Ζόντερκομαντο επέζησαν 24. Αρκετοί Έλληνες Ζόντερ είχαν εκτελεστεί πριν από την εξέγερση".
"Όταν μπαίνεις στο Άουσβιτς, είναι αγριευτικό, και ειδικά στο Μπίρκεναου, καθώς γνωρίζεις ότι όπου και να πατήσεις υπάρχουν ανθρώπινες στάχτες" θυμάται ο Γ. Πηλιχός και μας θυμίζει ότι μπίρκεναου στα γερμανικά σημαίνει δάσος με σημύδες.
"Ένα βράδυ που φωτογράφιζα το Μπίρκεναου, περπατώντας ανάμεσα στις σημύδες του στρατοπέδου, σκεφτόμουν ότι αυτό το θρόισμα των φύλλων τους είναι σαν συνομιλίες των ψυχών που χάθηκαν εκεί μέσα. Γιατί αυτά τα δέντρα μεγάλωσαν και θέριεψαν με ανθρώπινο λίπασμα. Μην ξεχνάτε ότι εκεί λειτουργούσαν οι 46 φούρνοι και οι 9 λάκκοι αποτέφρωσης. Όταν συνειδητοποιείς ότι η ομορφιά αυτού του δάσους συνορεύει με τον χώρο, που ο άνθρωπος εκδήλωσε τα πιο ποταπά και νοσηρά του ένστικτα, αναρωτιέσαι πόσο κακό μπορεί να επινοήσει ο ανθρώπινος νους" λέει.
"Όταν άρχισα να μελετάω τα αρχεία, μου έκανε φοβερή εντύπωση η λεπτομερής καταγραφή των πάντων. Οι ναζί κατέγραφαν με κάθε λεπτομέρεια ονόματα και αριθμούς και όλα εκείνα τα στοιχεία που αποτύπωναν τα εγκλήματά τους. Από την άλλη με εξέπληξε ο τρόπος λειτουργίας σήμερα των αρχείων του Άουσβιτς, η συνεργασία με τον επικεφαλής τους δρ. Πλόζα. Εκεί διαπίστωσα τι σημαίνει ανοιχτά αρχεία στον πολίτη".
Εξαιρετικής σημασίας είναι επίσης τα κείμενα ειδικά γραμμένα για την έκδοση και οι σχετικές εργασίες που δημοσιεύονται στον τόμο: "Η ιατρική την εποχή της ναζιστικής κυριαρχίας" του Τζον Καλέφ - Εζρά, "Οι προσπάθειες των Εβραίων της Αθήνας για τη διάσωση των Εβραίων της Θεσσαλονίκης" του Λεόν Σατιέλ, "Οι δίκαιοι του αντιφασισμού. Το ΕΑΜ και οι προσπάθειες διάσωσης των Ελλήνων Εβραίων 1941-1944" του Ιάσονα Χανδρινού, "Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία της Θεσσαλονίκης και το Ολοκαύτωμα" του Βασίλη Ριτσαέλου, "Ο Εβραϊσμός της Ελλάδας την επαύριον της ΣΟΑ ή Πώς δεν θα την ξαναπάθουμε" του Φίλιππου Κάραμποτ, και "Η Εξέγερση των Ζόντερκομαντο" τoυ Α.Μ. Kiliam.

Αν δεν με πιστεύεις, μην το γράψεις

Κατά τη διάρκεια της έρευνάς του ο Γιώργος Πηλιχός μίλησε με τη Ματίκα Αζαριά, την Τζένη Γιομτώβ στη μοναδική συνέντευξη που έχει δώσει στη ζωή της, τον Σλόμο Βενέτσια, τον Σαμ Νεχαμά, τον Βενιαμίν Καπόν, την Μπέρυ Ναχμία, τον Χάιντς Κούνιο, τον Ισαάκ Μιζάν, τη Ζάννα Σαατζόγλου, τη Νίντα Άντζελ, τον Σάμη Μοντιάνο, την Ευτυχία Εζρά, τη Στέσλα Κοέν, τη Νίνα Νεγρίν, τον Ντάριο Γκαμπάι και τους αριστερούς κρατουμένους Γιάννη Σταθόπουλο, Απόστολο Σταυρόπουλο και Βάσω Σταματίου.
"Η επαφή ήταν δύσκολη γιατί, καθώς αφηγούνταν, ξαναζούσαν στο στρατόπεδο. Στην αρχή μιλούσαν δύσκολα, όσο περνούσε όμως η ώρα σιγά - σιγά μιλούσαν πιο ελεύθερα. Ήταν φορτισμένη πολύ η ατμόσφαιρα, υπήρξαν και δραματικές στιγμές γιατί ζούσαν στην κυριολεξία αυτά που διηγούνταν, χωρίς όμως πολλές φορές να χάνουν και την αίσθηση του χιούμορ. Στη διάρκεια των συνομιλιών δημιουργήσαμε έναν κώδικα τιμής μεταξύ μας. Ειπώθηκαν και πράγματα που δεν θα γραφούν ποτέ. Είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν βιώματα τα οποία παίρνουν μαζί τους.
Όταν ο Βενιαμίν Καπόν μου αφηγούνταν τη ζωή του στο στρατόπεδο και θυμήθηκε το πώς έζησαν στο Μπέλσεμ τρώγοντας ανθρώπινο κρέας, μέσα σε έναν παροξυσμό συγκίνησης, θυμού και απόγνωσης, απευθυνόμενος σε μένα και τη γυναίκα του που ήταν παρούσα, άρχισε να μας φωνάζει: "Αν δεν έχεις ζήσει εκεί, δεν μπορείς να μιλάς γι' αυτό. Όταν μας πήγανε στο Μπέλσεν, φάγαμε ανθρώπινο κρέας. Κοιμόμαστε με τα πτώματα, ξυπνούσαμε με τα πτώματα, πατάγαμε πάνω σε πτώματα και κόβαμε κρέας από τα μαλακά. Πώς νομίζεις ότι πάθαμε τύφο; Αν δεν με πιστεύεις, μην το γράψεις. Αν δεν έχεις ζήσει εκεί, δεν έχεις δικαίωμα να μιλάς γι' αυτό".